Bệnh tay chân miệng do virus đường ruột thuộc nhóm Coxsackievirus (thường gặp nhất là Coxsackievirus A16) và Enterovirus 71 (EV71) gây ra. Bệnh xảy ra quanh năm, tăng cao vào tháng 2–4 và tháng 9–12 hằng năm. Bệnh thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi.
Bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm cơ tim, phù phổi cấp dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
1. Đường lây truyền
Bệnh tay chân miệng lây từ người sang người, dễ bùng phát thành dịch. Virus lây qua đường tiêu hóa khi tiếp xúc với: dịch mũi họng, nước bọt, dịch từ nốt phỏng, phân hoặc chất nôn của người bệnh.
2. Triệu chứng điển hình
- Giai đoạn ủ bệnh: 3–7 ngày
- Giai đoạn khởi phát (1–2 ngày):
+ Sốt nhẹ, mệt mỏi
+ Đau họng, biếng ăn
+ Trẻ quấy khóc hơn, có thể tiêu chảy nhẹ
- Giai đoạn toàn phát (3–10 ngày):
+ Loét miệng, đau, chảy dãi
+ Phát ban dạng phỏng nước ở tay, chân, mông
+ Sốt nhẹ, nôn
Có thể xuất hiện biến chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp nguy hiểm
- Giai đoạn lui bệnh:
Sau 8–10 ngày, trẻ hồi phục nếu không biến chứng
3. Chăm sóc tại nhà
Đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán và hướng dẫn điều trị
Cách ly trẻ bệnh, hạn chế lây lan
Dùng thuốc theo đơn bác sĩ
Rửa tay trước và sau khi chăm sóc trẻ
Cho trẻ ăn mềm, dễ tiêu, chia nhỏ bữa
Tắm nước ấm, giữ vệ sinh da
Tái khám mỗi 1–2 ngày
4. Dấu hiệu cần đi viện ngay
Sốt ≥ 39°C hoặc kéo dài > 2 ngày
Nôn nhiều
Khó thở
Giật mình, quấy khóc bất thường
Li bì, mệt nhiều
Tay chân lạnh, da tím
Co giật, yếu liệt
5. Phòng bệnh
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng
Ăn chín, uống chín
Không dùng chung đồ cá nhân
Vệ sinh đồ chơi, bề mặt
Khử khuẩn bằng Cloramin B
Tránh tiếp xúc với người
